Nieuws

18 NOVEMBER 2011
FNV SPOOR ROEPT MINISTER OP TOT ONGEDEELD HOOFDRAILNET

“Gunning van de concessie aan de NS borgt werkgelegenheid en spoorveiligheid”

In een brief aan minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) pleit FNV Spoor voor een ongedeeld hoofdrailnet in Nederland. De minister maakt deze week haar voornemen over de gunning van de concessie op het hoofdrailnet bekend aan de Tweede Kamer. Opsplitsing is volgens de vakbond niet in het belang van de reiziger, het personeel en de (sociale) veiligheid op het spoor.

Roel Berghuis, bestuurder FNV Spoor: “Opsplitsing van het spoornet leidt tot nog meer logistieke afstemmingsproblemen. Wat ons betreft moet het hoofdrailnet ongedeeld en integraal aan de NS worden gegund. Dit voorkomt ‘heen-en-weer’ geschuif van personeel, verlies van werkgelegenheid en conducteurloze treinen.”

Teken voor behoud van NS-lijnenMarktwerking op het spoor heeft tot op heden niet geleid tot datgene wat de minister en haar voorgangster hoopten. “Verder opknippen van het spoor en nog meer concurrentie op het spoor toelaten, vergroot de logistieke drama’s”, aldus Berghuis. “Bovendien zet de minister het spoor wagenwijd open voor de grote nationale vervoerders uit Duitsland en Frankrijk. Deze zullen vanuit Berlijn en Parijs gaan bezuinigen op personeel waardoor het sociaal onveiliger wordt. Kortom: het voornemen van de minister heeft alleen maar nadelige gevolgen voor de reizigers en het personeel.”

In zijn brief doet de vakbond een dringend beroep op minister Schultz van Haegen om het hoofdrailnet niet op te splitsen om zo de integrale spoorveiligheid en logistieke afstemming te borgen.

18 NOVEMBER 2011
CONCURRENTIE OP HET SPOOR ONGEWENST

Het ziet ernaar uit dat minister Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD) de greep op het belangrijkste deel van het Nederlandse spoor gunt aan NS. Andere vervoerders zullen mogen bieden op regionale lijnen. Een groter deel van het regionetwerk wordt uitbesteed

Streekvervoerders Arriva, Connexxion en Veolia willen graag de stoptreinen buiten de Randstad verzorgen. Meer concurrentie in de spoorsector zal volgens hen leiden tot betere vervoersprestaties. Treinreizigers zullen ervan profiteren.

Is dit zo? Concurrentie levert inderdaad efficiency en innovatie bij vervoersbedrijven op. De streekvervoerders houden NS, dat negen op de tien treinreizigers vervoert, scherp.

Meer concurrentie op het spoor heeft evenwel ook een prijs. Het spoorsysteem wordt ingewikkelder, inefficiënter en minder robuust.

De logistieke processen van de vervoerder en de infrabeheerder op het spoor zijn sterk met elkaar verweven. Dit geldt voor heel Europa, maar in Nederland – met zijn druk bereden netwerk – in nog sterkere mate. De splitsing tussen NS en ProRail creëerde allerlei afstemmingsproblemen. De minister heeft niet voor niets betere samenwerking geëist van deze twee bedrijven.

Bij meer concurrentie op het spoor zal de samenwerking tussen NS en ProRail evenwel moeten worden aangepakt door de Nederlandse Mededingingsautoriteit. Concurrentie verbiedt immers bevoordeling van een van de vervoerders. Functies in de sector zullen verder worden opgesplitst. Gesproken wordt over het afsplitsen van vastgoedbedrijf NS Poort en het onderbrengen van het spoorwegmaterieel in een zelfstandig bedrijf. Dit moet gelijke kansen creëren voor vervoersbedrijven.

Zo’n opsplitsing zal leiden tot grote afstemmingsproblemen en tot ondoelmatigheid van het systeem. Deze nadelen zullen de voordelen verre overtreffen, nog los van praktische problemen als meer overstappen en de gezamenlijke tariefstelling en afrekening. Bedrijven zullen meer bezig zijn met elkaar en de infrabeheerder, stationsbeheerder en materieelbeheerder dan met reizigers.

Het risico bestaat dat ProRail de regierol krijgt opgedrongen voor het reizigersvervoer. Hierop zit ProRail niet te wachten. Het bedrijf is er bovendien niet op toegerust. Reizigers zijn dan niet beter af.

Het Nederlandse spoorsysteem is gebaat bij een monopolist voor vervoer op het hoofdrailnet. Het risico is dat zo’n monopolist misbruik maakt van zijn machtspositie. Tegendruk is dus nodig om reizigersbelangen te verdedigen.

Dit kan op een aantal manieren. Het ministerie kan als concessiehouder de vervoersprestaties zo precies en concreet vastleggen als het wil. De rijksoverheid kan als aandeelhouder invloed uitoefenen op de strategie en het beleid van NS. Het interne toezicht kan worden versterkt door reizigersorganisaties het recht te geven om leden voor te dragen voor de raad van commissarissen.

Een uitruil is op komst. NS verliest een aantal regionale stoptreinen, in ruil voor aanpassing van de concessievoorwaarden voor de hogesnelheidslijn (HSL). De HSL wordt waarschijnlijk geïntegreerd in het hoofdrailnet. Hiermee wordt NS verlost van een grote verliespost. Voor reizigers kan dit betekenen dat het onderscheid tussen reguliere intercity’s en de Fyra vervalt tussen Amsterdam en Breda. De streekvervoerders kunnen bieden op concessies voor regionale stoptreinen. Waarschijnlijk wordt een deel van de stoptreinen in het Zuiden direct aanbesteed. Mogelijkheden voor aanbesteding van stoptreinen in andere delen van het land zullen worden onderzocht.

Met deze uitruil gokt de minister er waarschijnlijk op dat de grote spoorbedrijven Deutsche Bahn en Veolia zullen afzien van juridische procedures tegen de aanpassing van de HSL-concessie. Komt dit uit? Partijen als Virgin Rail zullen zich niet gebonden voelen aan een dergelijke ‘deal’.

De te verwachten discussies over de uitruil verbloemt evenwel een principiële stap in het besluit. Het afsplitsen van stoptreinen is een eerste stap naar concurrentie op het spoor. Dit maakt verdere opsplitsing van de spoorsector onvermijdelijk. Besluitvorming over de concessies kan dus niet zonder een visie op de toekomstige ordening van de spoorsector.

Mijn advies is dat de politiek kiest voor het continueren van het publieke monopolie en niet voor het avontuur met concurrentie op het spoor.

Maarten Veraart is adviseur bij adviesbureau Andersson Elffers Felix.

18 NOVEMBER 2011
DERDE HISTORISCH FOUTE SPOORKEUZE DREIGT

Hoeveel fouten mag je maken op het spoor?

‘Minister Schultz van Haegen wil spoor opknippen’, kopte De Telegraaf op dinsdag 8 november jl. Volgens deze krant overweegt de minister de stoptreinen in Limburg en het Noorden van het land bij NS weg te halen en op de markt te brengen. Als dit voornemen van de minister waar is dan is dat de derde historische vergissing op rij op het Nederlandse spoor.

Een eerdere historische fout door een minister gemaakt op het spoor was de splitsing van Prorail en NS. Topeconoom en voormalig topambtenaar Sweder van Wijnbergen schreef onlangs in het NRC Handelsblad het volgende: “De NS had nooit gesplitst mogen worden. Er zijn enorme coördinatieproblemen rond stations en aanhoudende conflicten tussen NS en ProRail over onderhoud van het spoor. ProRail wil goedkoop onderhoud plegen; dus niet te veel in de avonduren en graag lange blokken achter elkaar. Maar de NS wil het onderhoud graag tijdens de daluren in de avond en nacht. Al die ruzies slaan nergens op. Ze vechten de verkeerde oorlog uit.” Volgens Van Wijnbergen is de scheiding een weeffout en daarom is het een goed idee om dit terug te draaien, “omdat je sommige dingen gewoon beter in één bedrijf kunt regelen”.

Een andere historische fout was natuurlijk de start van de hoge snelheidslijn waarvoor NS per jaar zo’n 170 miljoen euro moest betalen. En het kostte de Overheid tientallen miljoenen euro’s aan aanbestedingskosten. De toenmalige minister ging voor het geld en voor haar eigen succes. Een leek kon in 2001 al zien dat dit verkeerd zou gaan.

En dan nu weer het voornemen om het spoor nog verder op te knippen en concurrentie op het spoor toelaten. Wat er vooral toe zal leiden dat de logistieke drama’s zich gaan vergroten en de nieuwe vervoerders op de conducteur gaan bezuinigen waardoor het voor de reiziger sociaal onveiliger wordt. En diezelfde reiziger krijgt er natuurlijk allerlei overstapproblemen gratis bij.

Als Schultz van Haegen haar plan doorzet, maakt ze zich schuldig aan een vorm van de kool en de geit sparen. Enerzijds ziet ze in dat marktwerking op het spoor tot op heden nog altijd niet heeft gebracht wat werd gehoopt, en dus gunt ze, zo lijkt het, NS het Hoofdrailnet, maar anderzijds geeft ze uitvoering aan meer concurrentie op het spoor omdat dit nu eenmaal in het regeerakkoord is afgesproken. Pikant detail: daarmee haalt de minister grote nationale vervoerders uit Duitsland en Frankrijk naar Nederland, die in eigen land nog steeds staatseigendom zijn maar zich in ons land hebben vermomd als kleine marktpartij. Het vergt een ernstige mate van slechtziendheid om hier in te trappen.

Heeft elke dienstdoende minister recht op een eigen historische fout?

Roel Berghuis is vakbondsbestuurder bij FNV Bondgenoten Spoor

25 OKTOBER 2011
BLIJVEN SPOREN IN LIMBURG

In de komende maand november zal minister Schultz van Infrastructuur en milieu haar beleidsvoornemen bekend maken over wie het hoofdrailnet (spoorlijnen en intercitytreinen) voor de komende jaren vanaf 2015 zal mogen exploiteren. Krijgt de NS het hoofdrailnet en alle aanverwante lijnen? Blijft de huidige verdeling van spoor personenvervoerders hetzelfde? Of raakt NS nog een aantal lijnen kwijt?

Het worden hoe dan ook spannende weken. En het wordt tijd dat er duidelijkheid gaat komen want het vorige Kabinet had naar onze mening al een besluit moeten nemen. Het gaat hier om Openbaar Vervoer en om cruciale verbeteringen van de mobiliteit in Nederland. Er wordt natuurlijk veel gespeculeerd. Dat gebeurt zeker ook in Limburg. Ook omdat vervoerder Veolia *) al met enige treinen in Limburg rijdt.

De speculaties onder onze FNV Spoorleden nemen toe en in het meest zwarte scenario denkt men dat NS vanaf Eindhoven wordt opgeknipt en dat de Nederlandse Spoorwegen sinds haar oprichting niet meer over het Limburgse spoor zal gaan rijden. Dat is voor ons als FNV Spoor ondenkbaar. En dat heeft natuurlijk behoorlijk grote consequenties voor de reiziger en het personeel in Limburg. Om er maar een paar te noemen:

- Werkgelegenheidsverlies en heen weer gooien van personeel
- Conducteurloze treinen en verslechtering van de sociale veiligheid
- Verslechtering van en concurrentie op arbeidsvoorwaarden
- Verslechtering van ‘variatie’ op de treinwerklijnen
- Spoorwegveiligheidsproblemen en logistieke afstemming
- Geen mogelijkheid meer op ontsluiting van het Europese spoornetwerk

Wij verwachten dat, als deze veranderingen doorgaan, dit grote onrust zal geven bij het NS personeel in Limburg en het zal natuurlijk leiden tot een sterke verschraling van het werkpakket. En de reizigers zijn hier absoluut niet bij gebaat.

Wij zien overigens als FNV Spoor grote kansen voor NS om haar treinen te laten doorrijden naar Aken en Luik. Van de ontsluiting van de EU-regio profiteert Limburg en de Europese reiziger dan nadrukkelijk. Laten wij daarom alert zijn op de zaken die vanuit de politiek op ons af gaan komen.

FNV Spoor zal binnenkort de leden bijeenroepen zodat een standpunt bepaald kan worden.

Met vriendelijke groet,

Piebe van der Molen
Roel Berghuis
Bestuurders

*) In het Financieel Dagblad van 6 oktober jl. stond een artikel van marktwerking specialist en advocaat Jan-Koen Sluijs over het verlieslijdend exploiteren van Veolia Limburg met het volgende opmerkelijke citaat: “Het is verbazingwekkend dat Veolia vrijwel direct na de gunning in 2006 de concessie verlieslijdend ging exploiteren? Veolia had wellicht een iets te rooskleurige inschrijving gedaan, maar daar mee wel de concessie gewonnen. Niet denkbeeldig is dat de ‘reddingsoperatie’ van Limburg als verboden staatssteun kwalificeert. De betrokken gedeputeerde heeft weliswaar steeds benadrukt dat maatregelen binnen de spelregels van het lopende contract passen, maar een echte controle daarop is voor de burger/belastingbetaler niet mogelijk. De aanbestedingsdocumenten worden niet openbaar gemaakt. Evenmin als de erbij horende onderliggende businesscase.”

24 DECEMBER 2010
WAT VINDT FNV BONDGENOTEN VAN DE UITSPRAKEN VAN VVD 2e KAMERLID APTROOT DAT DE NS EN PRORAIL TOP HAAR BIEZEN MOETEN PAKKEN?

Dit zit volgens Roel Berghuis, bestuurder FNV Bondgenoten bij het spoor, in de categorie van het beschadigen van een oer Nederlands Spoorbedrijf. Roel Berghuis: “Het wegsturen van directies gaat echt niet helpen. Met deze uitspraken worden ook hardwerkende spoormensen, die nog steeds in het barre winterweer de treinen laten rijden, enorm gekwetst”.

Een aantal kabinetten achter elkaar (met de VVD voorop) hebben spoorbedrijven opgesplitst, marktwerking en concurrentie toegelaten en taken en verantwoordelijkheden van spoorbedrijven gescheiden. Voor deze hedendaagse spoorstructuur is 2e Kamerlid en VVD’er Aptroot en zijn voorgangers dus zelf verantwoordelijk. Volgens FNV bestuurder Roel Berghuis kan de spoorsector dergelijke marktwerking en opsplitsingen van spoorbedrijven helemaal niet hebben. Het schaadt de noodzakelijke integrale benadering.

De 2e Kamer kan beter snel uitspreken dat de NS in 2015 de concessie op het hoofdrailnet krijgt. Dat zorgt voor rust en duidelijkheid in de spoorsector. Dat wilde de vorige 2e kamer al doen maar door de val van het Kabinet werd dat besluit controversieel verklaard. Het is absurd dat dit in Nederland, 4 jaar voor de afloop van de hoofdrailnetconcessie, nog niet duidelijk is. Zo kun je geen lange termijn beleid rond reizigersmobiliteit maken. En als de NS de concessie op het hoofdrailnet krijgt dan moet de spoorsector van het huidige Kabinet ook nog eens 160 miljoen euro bezuinigen. FNV Bondgenoten vindt dit onverantwoordelijk politiek beleid wat de spoorsector niet kan dragen.

Utrecht, 24 december 2010

Roel Berghuis, bestuurder FNV Bondgenoten

30 NOVEMBER 2010
TWEEDE KAMER WIL HOOFDSPOOR WEER AAN NS GUNNEN

De belangrijkste sporen op het Nederlandse railnetwerk moeten ook na 2015 het domein van de Nederlandse Spoorwegen blijven. Dat vindt een meerderheid in de Tweede Kamer. Volgens PvdA-Kamerlid Jacques Monasch hoeft minister Schultz-Van Haegen (Infrastructuur) met haar collega's in Europa niet meer te onderhandelen over Europese aanbesteding.
LEES MEER

20 APRIL 2009
MINISTER EURLINGS (V&W) WIL NS IN 2015 HET HOOFDRAILNET GEVEN!

Desgevraagd gaf Eurlings aan dat hij zich niet voor kan stellen als er straks, in 2015, een buitenlandse vervoerder over het Nederlandse spoor op het Hoofdrailnet zou gaan rijden. Eurlings: “We moeten toch allemaal een beetje trots zijn op ons Nederlandse NS bedrijf.” En dus gaf de Minister aan, weliswaar onder voorwaarden, dat in 2015 de NS opnieuw het Hoofdrailnet onderhands gegund krijgt.

14 APRIL 2009
ROVER: GEEN AANBESTEDING NS-NET, WEL VOORWAARDEN

Volgens bestaande afspraken wordt het NS-net in 2015 openbaar aanbesteed. Reizigersvereniging Rover is daar tegen. In een brief aan minister Eurlings heeft Rover gewaarschuwd voor een herhaling van de ellende die de reiziger overkwam bij de reorganisatie van de spoorsector eind jaren '90.

3 APRIL 2009
BRITSE SPOORWEGVAKBOND OOK TEGEN EUROPESE UITVERKOOP

Net zoals FNV Bondgenoten Spoor een campagne heeft tegen de verplichte aanbestedingen vanuit het "europese" (www.nsrijdtverder.nl), hebben onze spoorcollega's in Engeland dat inmiddels ook.

4 MAART 2009
REACTIE FNV BONDGENOTEN OP EVALUATIE SPOORWETGEVING

FNV Bondgenoten heeft in een brief aan het Ministerie van Verkeer en Waterstaat gereageerd op de oproep, in het kader van evaluatie van de spoorwetgeving.

28 FEBRUARI 2009
'VERVOERDERS KIJKEN ALLEEN NAAR EIGEN DIENSTREGELING'

Vervoerders zorgen redelijk goed voor hun eigen deel van het vervoer, maar voelen zich niet verantwoordelijk voor hoe de reiziger vervolgens verder komt. Dat concludeert de stichting OPC nadat het voor de eerste keer onderzoek deed naar de hele keten van openbaar vervoer, van deur tot deur.

17 FEBRUARI 2009
"HET GAAT VRESELIJK GOED MET DE NEDERLANDSE SPOORWEGEN"

"De binnenlandse treinen en daarmee ook de klanten van NS hebben nog last van de goederentreinen die eigenlijk op de Betuwelijn moeten rijden maar dat nog maar mondjesmaat doen. En dan wil minister Eurlings als aandeelhouder ook nog eens 2 miljard euro als super dividend van NS hebben om de spoorinfrastructuur te verbeteren. Terwijl NS nog niet eens weet of ze van de politiek (het CDA doet nog moeilijk) in 2015 verder mag rijden op het Hoofdrailnet."

15 JANUARI 2009
‘NS MOET GROTE EUROPESE SPELER WORDEN’

Topman van de NS, Bert Meerstadt (47), wil de NS uitbouwen tot een grote ‘Europese multimodale dienstverlener’ die mensen van A naar B vervoert. ‘Dat kan met de trein zijn, maar ook met de metro, tram, bus en fiets. Wij willen die hele reisketen beheersen. Van treinbedrijf gaan we naar vervoersbedrijf.’

9 JANUARI 2009
CONNEXXION: VEILIGHEIDSCONDUCTEUR TE DUUR

Connexxion wil geen conducteurs op de Valleilijn zetten om de spoorveiligheid te vergroten. Die veiligheid is vooral een zaak van ProRail, vindt het bedrijf.

11 DECEMBER 2008
DE NS EN HET HOOFDRAILNET IN 2015

FNV Bondgenoten is sterk voorstander dat het kabinet en de Tweede Kamer zich snel uitspreken dat de Nederlandse Spoorwegen vanaf 2015 op het Hoofdrailnet kunnen blijven rijden. Ook een aantal politieke partijen, waaronder de PvdA, hebben dat laten weten. In een brief aan Minister Eurlings geeft FNV Bondgenoten diverse argumenten voor onderhandse gunning van het Hoofdrailnet aan de NS.

3 DECEMBER 2008
COALITIE ONEENS OVER TOEKOMST NS

De coalitie is het oneens over de toekomst van de Nederlandse Spoorwegen (NS).

2 DECEMBER 2008
GEEN AANBESTEDING NS

Diederik Samsom pleit in een interview met de Volkskrant voor het intrekken van de aanbestedingsprocedure die NS te wachten staat in 2015.

13 SEPTEMBER 2008
NS BETAALT PLANNEN EURLINGS

De NS blijkt grotendeels op te draaien voor de plannen van minister Eurlings (Verkeer, CDA) om 4,5 miljard euro in het spoor te investeren.

20 JUNI 2008
MAATREGELEN VOOR MARKTWERKING VOORAF GETOETST

(Novum) - Maatregelen die marktwerking moeten stimuleren, zoals die in het verleden werden doorgevoerd in de zorg en het openbaar vervoer, moeten structureel worden getoetst op de gevolgen voor consumenten en werknemers. Dat maakte het kabinet bekend na afloop van de ministerraad.

13 JUNI 2008
VREEMDE TREIN ZIT DE GEELBLAUWE OP DE HIELEN

De strijd om het spoor is losgebarsten. Vanaf 2015 zouden de NS concurrentie krijgen, maar is dat wel een goed idee? Verdwijnen de gele NS-treinen in 2015 van het Nederlandse spoor?

5 JUNI 2008
RAILION SCHRAPT 180 BANEN

Bij goederenvervoerder Railion verdwijnen 180 van de 1.000 arbeidsplaatsen. De reorganisatie is volgens Railion nodig vanwege een verlies van 13 miljoen euro. FNV Bondgenoten is zwaar gefrusteerd over de reorganisatie. De bond verwijt Railion-eigenaar Deutsche Bahn wanbeleid.

3 JUNI 2008
CDA: VEOLIA MOET STOPTREINEN NS OVERNEMEN

Het CDA in provinciale staten Limburg wil dat Veolia de exploitatie van nog eens twee stoptreinen overneemt van de Nederlandse Spoorwegen. Dat is goed voor het openbaar vervoer in Limburg, vindt het CDA. Het gaat om de stoptreinen van Maastricht naar Roermond en van Heerlen naar Roermond.

29 MEI 2008
ROERIG KAMERDEBAT OVER MARKTWERKING OV

Het was een vurig debat dinsdagavond in de Tweede Kamer over marktwerking in het openbaar vervoer. Voor- en tegenstanders vlogen elkaar in de haren, feiten en cijfers waren ondergeschikt. Volgens de Kamer is marktwerking ofwel de perfecte oplossing ofwel compleet ongeschikt voor het openbaar vervoer.

21 MEI 2008
SPOORLIJN ZWOLLE–EMMEN MOET BIJ HET HOOFDRAILNET BLIJVEN!

FNV Bondgenoten wil de spoorlijn Zwolle - Emmen, de zogenaamde Emmerlijn, toe laten voegen aan het hoofdrailnet. Met de toevoeging aan het hoofdrailnet zal volgens FNV Bondgenoten de lijn automatisch door NS geëxploiteerd blijven worden.

13 MEI 2008
NS RIJDT VERDER

‘NS rijdt verder’. Onder die naam is FNV Bondgenoten dinsdag 13 mei een campagne gestart waarmee het de overheid wil overhalen om het hoofdrailnet onderhands te gunnen aan de Nederlandse Spoorwegen (NS). De bond roept iedereen op om de actie te steunen.